Parc yr Esgob

In the Park

Ar lannau Afon Tywi un tro, yn Nyffryn prydferth Tywi, am bron i 500 o flynyddoedd roedd Parc yr Esgob yn ardd breifat i Esgobion Tyddewi. Heddiw, mae’r hyn sy’n weddill o’r parc ar agor i’r cyhoedd drwy gydol y flwyddyn ac mae’n lle annwyl gan lawer i grwydro’n dawel ynddo gan ddilyn yn ôl troed yr esgobion.

Dros ei hanes hir, mae tirwedd y parc wedi mynd trwy nifer fawr o newidiadau gan adlewyrchu ffasiwn y cyfnod, newidiadau o ran defnydd ac yn fwy dramatig, newidiadau trwy rym natur. Gwnaed y newidiadau mwyaf diweddar yn y 1970au pan ddewiswyd rhannau o’r tir fel y safle i adeiladu Palas yr Esgob presennol arno. Daeth yr hen un yn gartref i Amgueddfa ryfeddol Sir Gaerfyrddin ac nid oes unrhyw ymweliad i Barc yr Esgob yn gyflawn heb archwilio’r gem o amgueddfa hon.

Er gwaetha’r nifer fawr o newidiadau, wrth i ni edrych o gwmpas Parc yr Esgob heddiw, gallwn weld adfeilion y parciau cynharach hyn o hyd. Mae’r Ardd Lysiau â Wal o’i Chwmpas ryfeddol ond wedi gordyfu gyda’i fwthyn addurnol hynod, yr hen lwybrau trwy’r coed, y ffosglawdd sy’n edrych dros y Ddôl Fawr a Phwll yr Esgob gyda’i ynys gyfrinachol i gyd yn cynnig awgrym i ni o ysblander y tir pwysig a heddychlon hyn ar un tro.

Mae’r gem heb ei ddarganfod hwn mewn tirwedd sy’n cael ei adnabod yn enwog fel Gardd Cymru yn safle hollol unigryw ac er bod ei ogoniant wedi pylu rhywfaint, mae Prosiect Porth Tywi’n gweithio i adnewyddu Parc yr Esgob i’w hen fawredd.

Cows in the Great Meadow

Monkey Puzzle Tree

Comments are closed